عید فطر

عید فطر مبارک

اختلالات رفتاری در کودکان 5

 

دروغگويي در کودکان

یكی ازنكات مهم تربیتی جلوگیری از دروغگویی  كودكان است . این مسئله در اغلب خانواده ها مطرح است و پدران و مادران البته نه در دوران خردسالی كودك بلكه از حدود سن تمیز از آن شدیداً رنج می برند .

پایه گذاری این لغزش و خوی ناپسند از همان دوران كودكی است . در روزهای اول كه بنا به علل اجتماعی و احیاناً غریزی طفل  دروغ می گوید و راه حیله در پیش می گیرد،والدین با موضع تشویق و خنده و شعف از او استقبال می كنند . غافل از این كه همین امرموجب رشد و پرورش این حالت نابهنجار می شود.

تعریف دروغ

دروغ بیان سخن و مطلبی است كه مطابق با واقع و حقیقت نیست . معمولاً آن كس كه دروغ می گوید آگاهانه به تحریف حقیقت می پردازد و امری را تأییدمی كند كه وجود خارجی ندارد . البته چنین امری همه گاه در باره كودكان صادق نیست . زیرا بعدها خواهیم دید كه بسیاری از كودكان خردسال و آنها كه در مرز سن تمیز هستند گاهی بین تخیل و واقعیت فرقی نمی گذارند  و سخنی می گویند كه به نظر ما دروغ است . دروغگوئی كودكان ممیز معمولاً  با زمینه سازی ها و تدابیری اندیشیده است و در آن نقشه كشی و حساب مطرح است و طفل  آن را به خاطر وصول به هدف و مقصدی  مورد استفاده قرار می دهد .

چرا بچه ها دروغ مي گويند؟

 1 – اعمال خشونت نسبت به  کودکان، خصوصا  کتک زدن آنها باعث مي شود که بچّه ها از پدر و مادر خود بترسند و ازروي ترس به آنها دروغ بگويند. بزرگترين علت دروغ گفتن  بچه ها ، همين ترس از بدرفتاري و خشونت بزرگترهاست.

2 – تقليد کودکان از بزرگسالان، علت ديگر دروغگويي آنهاست. پدر و مادري که خود دروغ مي گويند، چگونه انتظار دارند فرزندشان راستگو باشد؟ بچه ها بيشتر از آنکه حرف بزرگترها را گوش کنند ، از کارهاي آنها تقليد مي کنند . پس بکوشيم الگوي شايسته اي براي آنها باشيم.

3 –اگرتوقع ما از کودکان مان از حد سني و توانايي آنها بيشتر باشد ، چون نمي توانند انتظار ما را برآورده سازند، متوسل به دروغ مي شوند.

4 – يکي ديگر از علتهاي دروغگويي ، کمبود محبت و بي توجهي به کودکان است. وقتي به حد کافي به فرزندانمان محبت و توجه نکنيم ، آنها براي جلب نظر ما دروغ مي گويند.

5 –ملامت و سرزنش زياد و مقايسه دائم بچه با کودکان ديگر، نيز سبب مي شود او خود را کمتر از ديگران بداند و احساس تقصير، گناه وحقارت کند و براي سرپوش گذاشتن بر روي اين احساسات ،  دروغ بگويد.

6 – مخالفت با کودک ، امر و نهي زياد ، و جلوگيري مدام از کارهايي که مي خواهد انجام دهد، باعث لجبازي او مي شود و لجبازي ، دروغگويي کودک را به دنبال دارد.

7 –خيالپردازي زياد کودکان به خصوص در سنين پائين ، موجب مي شود که بچه ها به قول برخي از افراد " دروغهاي عجيب و غريب " بگويند. چون کودکان در اين دوران هنوز تفاوت بين واقعيت و خيال را به خوبي درک نمي کنند و گاهي آرزوها، نگراني ها و خيالپردازي هاي خود را به صورت پيشامدهاي واقعي تعريف مي کنند.

چه کنیم که بچه ها دروغ نگویند؟

 اگر کودکي دروغ مي گويد ، به جاي اينکه عصباني و ناراحت شويم ، بهتر است که آرامش خود را حفظ کرده و سعي کنيم بفهميم چرا دروغ مي گويد و  کداميک از علت هاي فوق  باعث دروغگويي او شده است؟ پيدا کردن علت هرکار، شرط اصلي و مهم در درمان و پيشگيري است. بنابراين بهتر است به نکات زير توجه کنيم:

1 – با کودکان ، خشن رفتار نکنيم و رابطه خود را با آنها براساس ترس قرار ندهيم. زيرا طبيعت کودکان با خشونت و اجبار سازگاري ندارد.

2 – از آنها بيشتر از حد توانشان انتظار نداشته باشيم.

3 – به اندازه کافي به آنها محبت و توجه کنيم.

4 – آنها را سرزنش و ملامت نکنيم و از مقايسه  آنها با ديگران خودداري کنيم.

5 – در راستگويي براي آنها الگو باشيم ، به خصوص اينکه به آنها و در حضورشان دروغ نگوييم.

6 – با امر و نهي دائم خود، کاري نکنيم که آنها با ما لجبازي کنند.

7 – با استفاده از قصه، نمايش، نقاشي و بازي ، خيال پردازي را در آنها پرورش دهيم و آن را در جهت مثبت هدايت کنيم.

اگر نکات بالا را به دقت مورد توجه قرار دهيم و تا حد امکان آنها را اجرا کنيم و در صورت لزوم رفتار خود را تغيير دهيم، مسلماً نه فقط دروغگويي فرزندانمان را برطرف مي کنيم، بلکه به موقع و قبل از آن که به دروغ گفتن عادت کنند، مي توانيم از آن پيشگيري نماييم.